ໃນ ອະ ດີດ ປາ ວານ ເພັດ ຊະ ຄາດ ເຄີຍມີສີ່ຂາເຄີ່ງບົກເຄີ່ງນ້ຳ

ເວລາເວົ້າເຖິງ ” ປ າ ວ າ ນ ” ພາບທີ່ເຂົ້າມາໃນຫົວຂອງເຮົາແມ່ນ ສັດນໍ້າທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ອາໄສຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ແຕ່ໃນອະດີດກ່ອນທີ່ຈະມາເປັນສັດນໍ້າຂະໜາດມະໂຫລານໃນປັດຈຸບັນນີ້ຊໍ້າພັດແມ່ນເຄີຍມີສີ່ຂາມາກ່ອນ. ເຖິງວ່າຈະຂື້ນຊື່ດ້ວຍຄຳວ່າ ” ປ າ ” ແຕ່ ປ າ ວ າ ນ ບໍ່ແມ່ນ ປ າ ແຕ່ເປັນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມທີ່ອາໄສຢູ່ໃນນໍ້າ. ການຄົ້ນພົບຫຼ້າສຸດຂອງນັກວິທະຍາສາດອີຢິບເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ວ່າ ສັດນໍ້າທີ່ມີຮູບຮ່າງຄືກັບ ປ າ ນີ້ ໃນສະໄໝ ບູ ຮ າ ນ ເຄີຍເປັນສັດທີ່ມີ ສີ່ ຂ າ ມາກ່ອນ ແລະ ດຳລົງຊີວິດໄດ້ທັງໃນນໍ້າ ແລະ ເທິງບົກມາ ໂດຍມີຊີວິດຢູ່ໃນປະມານ 43 ລ້ານປີກ່ອນ. ຂໍ້ສະຫຼຸບດັ່ງກ່າວມີຂຶ້ນຫຼັງທີມນັກຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບສິ່ງມີຊີວິດ ດຶ ກ ດຳ ບັ ນ ໄດ້ຄົ້ນພົບ ຟ ອ ສ ຊິ ວ (fos sil) ກ ະ ດູ ກ ບາງສ່ວນຂອງສັດ ບູ ຮ າ ນ ດັ່ງກ່າວໃນທະເລຊາຍທາງຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງ ແ ມ່ ນໍ້ າ ໄ ນ (Ni le) ເມື່ອປີ 2008.

ສັດ ບູ ຮ າ ນ ນີ້ແມ່ນບັນພະ ບູ ລຸ ດ ຂອງ ປ າ ວ າ ນ ໃນປັດຈຸບັນ. ຕົ້ນຕະກຸນຂອງ ປ າ ວ າ ນ ທີ່ມີ ສີ່ ຂ າ ນີ້ ມີຂະໜາດລຳໂຕຍາວ 3 ແມັດ ແລະ ອາດ ໜັ ກ ໄດ້ເຖິງ 600 ກິໂລກຣາມ. ພວກມັນເປັນ ນັ ກ ລ່ າ ທີ່ມີກ້າມເນື້ອສ່ວນຫົວ ແລະ ກ ະ ດູ ກ ຄາງກະໄຕທີ່ມີພະລັງ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃນການຈັບ ກິ ນ ເ ຫ ຍື່ ອ ໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ. ພວກມັນສາມາດຍ່າງ ແລະ ອອກລ່າເທິງບົກໄດ້ຄືກັບ ” ໝ າ ” ພ້ອມທັງຍັງສາມາດລອຍນໍ້າໄດ້ເກັ່ງ ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນ ນັ ກ ຂ້ າ ທີ່ເປັນ ຕ າ ຢ້ າ ນ ຄືກັບເທບພະເຈົ້າແຫ່ງ ຄ ວ າ ມ ຕ າ ຍ. ເ ຫ ຍື່ ອ ຂອງມັນມີທັງ ແຂ້, ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ລູກຂອງ ປ າ ວ າ ນ ຍຸກ ດຶ ກ ດຳ ບັ ນ ສາຍພັນອື່ນອີກດ້ວຍ.

ສຳລັບຊື່ຂອງສັດ ບູ ຮ າ ນ ຕົ້ນຕະກຸນຂອງ ປ າ ວ າ ນ ທີ່ມີ ສີ່ ຂ າ ນີ້ແມ່ນ “ອະນູບິສ” (Anu bis) ເຊິ່ງເປັນຊື່ດຽວກັບເທບແຫ່ງ ຄ ວ າ ມ ຕ າ ຍ ຂອງອີຢິບ. ນັກວິທະຍາສາດກ່າວວ່າ ພື້ນທີ່ເຊິ່ງຄົ້ນພົບ ຟ ອ ສ ຊິ ວ ທີ່ເປັນທະເລຊາຍໃນປັດຈຸບັນນີ້ ໃນອະດີດໜ້າຈະເຄີຍເປັນທະເລມາກ່ອນ ແລະ ນີ້ນັບວ່າເປັນການຄົ້ນພົບຕົ້ນຕະກຸນຂອງ ປ າ ວ າ ນ ສາຍພັນເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນໍ້າທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງ ອາ ຟຣິ ກາ ອີກດ້ວຍ. ພ້ອມນີ້ການຄົ້ນພົບ ຟ ອ ສ ຊິ ວ ຂອງ ອະ ນູ ບິສ ຍັງເປັນຫຼັກຖານຢັ້ງຢືນວ່າ ຕົ້ນຕະກຸນຂອງ ປາ ວານ ເລີ່ມ ແ ຕ ກ ຂະແໜງວິວັດທະນາການ ແລະ ຂະຫຍາຍຖິ່ນຖານອອກໄປຈາກມະຫາສະໝຸດຂອງອາຊີໃຕ້ສູ່ ທະວີບ ອາ ຟຣິ ກາ ແລະ ສະຖານທີ່ອື່ນໆໃນທົ່ວ ໂ ລ ກ ໄດ້ແນວໃດ.